Rapa Nui

Tradycja Kultura Współczesność

156 Tapati, festiwal szlachetnej rywalizacji

  Nad Rapa Nui zawsze unosił się przemożny duch współzawodnictwa. Rapanujczycy prześcigali się w rzeźbieniu coraz większych kamiennych posągów moai i budowaniu coraz ogromniejszych platform-ołtarzy ahu. Dzięki ostrej konkurencji powstały na tym niewielkim skrawku ziemi dzieła wiekopomne, które zadziwiły œwiat.
  Podczas gdy w innych rejonach Pacyfiku Polinezyjczycy pochłonięci byli wymianą między wyspami i kolonizacją bezludnych archipelagów, osamotnieni Rapanujczycy wyżywali się w rywalizacji między własnymi klanami. Gdy inni Polinezyjczycy spoglądali w dal, oni ogniskowali całą energię na własnym podwórku. Z czasem zatracili się w rywalizacji nieokiełznanej, obsesyjnej. Towarzyszyła temu zgubna eksploatacja zasobów wyspy. To się źle skończyło dla Rapa Nui, która na długi czas pogrążyła się w głębokim kryzysie. Cóż, każdy medal ma dwie strony.
   A jak jest dzisiaj? Czy skłonnoœć do współzawodnictwa nadal jest żywa wœród Rapanujczyków?  Każdy, kto oddychał atmosferą tutejszego festiwalu Tapati, odpowie twierdząco na to pytanie. Tapati zapoczątkowano na wyspie w latach siedemdziesiątych XXw.,  żeby wspierać miejscowa kulturę i krzewić szacunek dla tradycji Rapa Nui. Tym wielkim świętem żyje cała miejscowa ludność przez dwa tygodnie lutego każdego roku. Festiwal od samego początku porwał Rapanujczyków, bo Tapati to współzawodnictwo w tańcach i śpiewie, to zmagania w różnych tradycyjnych zawodach sportowych, to wreszcie rywalizacja między dwiema wybranymi dziewczynami o tytuł królowej wyspy na cały rok.
  Rapanujczycy akcentują jednak dzisiaj szlachetny charakter konfrontacji: przegrani są niemal równie gorąco fetowani jak zwycięzcy.
  A czym dla nas było Tapati? Przede wszystkim hymnem na cześć zjawiskowej urody i wdzięku Rapanujek! Doprawdy, gdyby ułożyć listę zakątków  świata z najwyższym odsetkiem pięknych kobiet ? Wyspa Wielkanocna, w moim przekonaniu, zajęłaby pierwsze miejsce!
 
                                                                                   

                      Marek Fiedler

 

 

 

Od autora portalu
 
   Czym jest Tapati? Każdy ocenia ten Festiwal inaczej. Trzeba go po prostu zobaczyć. Na pewno komercyjnym wydarzeniem jakich mnóstwo na świecie. To jednak powinniśmy Rapanujczykom wybaczyć. Tak dziś robią prawie wszędzie, by przyciągnąć turystów, by zarobić. By w końcu przetrwać, bo bez pieniędzy wszystko wydaje się być nietrwałe, kruche. Dzięki temu możemy podziwiać coœ co wydawało się, że nie istnieje, zostało zapomniane. Wszystko to ma oczywiście swój zapach i z bliska wygląda nieco inaczej, ale wciąż trwa, niezmienne od wieków. Mamy wrażenie, ze czas na chwilę się zatrzymał. Tak jak w przypadku wyścigów konnych.
 

174 175 176
 177  181  179


   Na Wyspie jest to okres pewnego szaleństwa, ale w pozytywnym tego słowa znaczeniu. Oczywiście Rapanujczycy mogliby mniej uwagi poświęcać w tym czasie cenom noclegów, czy pamiątek dla turystów, które szybują wtedy do granic przyzwoitości. Trzeba im jednak oddać, że do festiwalu przygotowują się bardzo dokładnie. Próby pokazów tanecznych organizowane są na kilka tygodni przed rozpoczęciem Tapati.
 
Warto zobaczyć:
 


   

  W tym samym czasie trwają przygotowania, które wpisać można w obszar szeroko pojmowanej sfery świętości. Artyści malują scenę oraz budują jej elementy. Wszystkie te części mają stworzyć pewną całość, której wymowa krąży wokół tematu danego Tapati. Warto dodać, że każdy z festiwali ma swoja myśl przewodnią. Co roku tworzony jest również w tym celu plakat reklamujący to wydarzenie.
 

282 283 284
 285  286  287
 288  289  290
 291  292  293

 
   Ta rywalizacja na Wyspie istniała od zawsze. Tak podobno powstały posagi moai, bez względu na to co lub kogo miały upamiętniać. Jeden z klanów uczcił w ten sposób swojego zmarłego pryncypała, to samo zapragnęła zrobić inna rodzina. Stawiając oczywiście jeszcze większy posąg na cześć swojego wodza. Monumenty stawały się coraz potężniejsze i przybywało ich na tym niewielkim lądzie. To jednak była sfera sacrum. Na co dzień prości rzemieślnicy, rybacy i rolnicy mogli współzawodniczyć w zajęciach związanych z ich pracą i życiem. Po zakończeniu połowu ryb ścigali się na swoich łodziach, albo łapali za oszczep, by pchnąć nim jak najdalej.
              

183 184 185
 188  189  190
 191  196  197
 198  199  200
 201  202  206
 207  208  209


 Należy pamiętać, że Tapati mimo swej komercyjnej otoczki, jest dla mieszkańców Wyspy Wielkanocnej niezwykle ważnym wydarzeniem. Niejako utrwala ich kulturę, pielęgnuje tradycje i zwyczaje. A pogrążonym w monotonii turystom daję okazję do zobaczenia czegośœ wyjątkowego, oryginalnego.
   Trudno poznać i pokochać Rapa Nui będą tam zaledwie kilka dni, a z reguły tylko na tak krótki czas zatrzymują się tam wycieczki okrążające świat.  Wyspie, a zwłaszcza jej gospodarzom, trzeba poświęcić choć 2 tygodnie. Najlepiej te na przełomie stycznia i lutego. W trakcie festiwalu w pigułce otrzymujemy to, co na tym niewielkim lądzie jest najcenniejsze. Poznajemy styl Rapanujczyków, ich wierzenia i dorobek kulturowy.
  Z każdym rokiem, do tętniącego życiem kalendarza tej imprezy dodawane są nowe atrakcje i wydarzenia. Podziwiać możemy, sięgające jeszcze starożytności, umiejętności rzeźbienia w drewnie i kamieniu, sztukę tworzenie naszyjników z naturalnie błyszczących muszli, czy wykonywania tabliczek z tajemniczym pismem rongo rongo. Wiele z tych konkurencji odbywa się na czas. A rywalizacji tej towarzyszą wystawy sztuki lokalnej, obrazów i fotografii.
            

238 239 244
 247  248  249
 251  252  253
 254  255  258
 259  261  263
 264  268  267
 270  271  274


  Po raz pierwszy Tapati zorganizowano w 1975 r. Co ciekawe, został pomyślany jako festiwal muzyki i poezji. Jak to często bywa w takich przypadkach jego program zaczęli tworzyć sami ludzie, dodając do występów artystycznych pokazy swoich umiejętności, zwinności, rywalizację sportową. Obok poważnych prezentacji pojawiła się zatem zabawa, która sprawiła, że dziedzictwo Rapa Nui pokazywane jest w bardziej zróżnicowany i ekscytujący sposób.
   Z pewnością Tapati (dosłownie "od ręki") jest najważniejszym wydarzeniem w kalendarzu mieszkańców Wyspy Wielkanocnej. W tym czasie można również spróbować znakomitej kuchni, jaka serwują tubylcy. To wyjątkowo zdrowe jedzenie, bez kropli tłuszczu. Przyrządzane ze świeżych składników, które w przypadku większości potraw, zostały złowione ewentualnie złapane jeszcze tego samego dnia. Warto też pamiętać,  ze Rapanujczycy, w ważnych dla nich chwilach, posiłki pieką w specjalnych piecach ziemnych.
 

211 213 214
216  218  220
 221  222  225


 
 
artykuł w budowie, proszę o cierpliwość
autor portalu rapa-nui.net

 

zooplus sklep dla gadów

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

Reklama
www.douglas-shop.pl

Patronat

Reklama